Hướng Dẫn Cấu Hình IP Tĩnh Trên Ubuntu: Netplan & systemd-networkd

Ubuntu từ phiên bản 18.04 trở đi sử dụng Netplan để quản lý mạng theo mặc định. Tuy nhiên, bạn cũng có thể cấu hình trực tiếp dịch vụ systemd-networkd để kiểm soát mạng chi tiết hơn. Trong bài viết này, mình sẽ hướng dẫn bạn 2 cách thiết lập IP tĩnh trên Ubuntu phổ biến nhất.

Cách 1: Cấu Hình IP Tĩnh Với Netplan (Được sử dụng nhều Trên Ubuntu)

1.1 Kiểm Tra Tên Interface Mạng

Trước tiên, bạn cần xác định tên interface mạng trên hệ thống, bằng cách:

Bạn sẽ thấy tên các interface như: ens33, enp0s3, eth0…

1.2 Tạo hoặc Chỉnh sửa file cấu hình Netplan

File cấu hình Netplan thường nằm trong thư mục /etc/netplan/. Ví dụ, bạn có thể chỉnh sửa file /etc/netplan/01-netcfg.yaml:

1.3 Viết cấu hình IP tĩnh (ví dụ với interface ens33):

network:
  enthernets:
    ens33:
      dhcp4: no
      addresses: 
        - 192.168.1.55/24
      gateway4: 192.168.1.1
      nameservers:
        addresses:
          - 8.8.8.8
          - 8.8.4.4

Giải thích:

• renderer: networkd cho Netplan sử dụng systemd-networkd làm backend

• dhcp4: no tắt DHCP, dùng IP tĩnh

• addresses: địa chỉ IP + subnet mask

• gateway4: địa chỉ gateway mặc định

• nameservers: DNS server

1.4 Áp dụng cấu hình

Sau khi lưu file, chạy:

Bạn có thể thử trước với:

Nếu có lỗi, hệ thống sẽ tự quay lại cấu hình trước sau 120 giây.

1.5 Kiểm tra IP

Bạn sẽ thấy IP tĩnh đã được áp dụng.

Cách 2: Cấu Hình IP Tĩnh Trực Tiếp Với systemd-networkd

2.1 Bật và kiểm tra systemd-networkd

Kiểm tra trạng thái dịch vụ:

Nếu chưa chạy, bật và khởi động:

2.2 Tạo file cấu hình network

Tạo file /etc/systemd/network/10-ens33.network:

Nội dung ví dụ:

[Match]
Name=ens33
[Network]
Address=192.168.1.55/24
Gateway=192.168.1.1
DNS=8.8.8.8 8.8.4.4

2.3 Vô hiệu hóa các dịch vụ khác gây xung đột

Nếu bạn đang dùng NetworkManager hoặc Netplan với renderer: NetworkManager, hãy tắt hoặc cấu hình chúng tránh xung đột.

2.4 Khởi động lại dịch vụ systemd-networkd

2.5 Kiểm tra cấu hình mạng

Bạn sẽ thấy IP tĩnh được gán cho interface.

Lời Kết

Cả 2 cách trên đều phổ biến và hiệu quả để cấu hình IP tĩnh trên Ubuntu.

• Netplan: dễ sử dụng, phù hợp với hầu hết các hệ thống Ubuntu hiện đại, có thể chuyển backend giữa networkd hoặc NetworkManager.

• systemd-networkd: phù hợp với server hoặc hệ thống minimal, cần quản lý mạng ở tầng thấp, hiệu suất cao.

Bạn có thể chọn cách nào phù hợp với nhu cầu và môi trường của mình. Nếu bạn đang dùng Netplan, tốt nhất hãy cấu hình IP tĩnh ngay trong file YAML rồi áp dụng bằng netplan apply. Còn nếu bạn muốn cấu hình mạng thủ công, hoặc Netplan không đáp ứng yêu cầu, systemd-networkd là lựa chọn tuyệt vời.